Uçağın radar ve uydularla takibi ve düşürülme insiyatifinin kullanılması kısmen ya da tamamen rus teknik desteğiyle sağlanmışsa hedefe konulmak, pazarlıkta, çatışmada yüksek profilli taraf olarak gündeme gelmek kendi tercihleri olmuştur. Akdenizdeki rus varlığı açısından geri çekilmenin düşünülüp düşünülmediği, düşünülüyorsa ne şekilde, hangi şartlarda göze alınabileceğini şu anda değerlendirebilecek, reelpolitik geçerliliği ile tartışabilecek durumda değiliz.
Rusyanın konumunun problematize edileceği hususu tartışmalarda ihmâl edilmektedir. Rusya baskı altında kalacaktır, "Suriyedeki Rusya" gündemdedir.
Bu eylemin Suriyeye maliyeti, ilk elde, müttefiklerinin hareket alanlarını daraltıcı, Akdenizdeki yeni jeopolitik dengelenmenin önünü açıcı bir biçimde kendisini gösterecetir.
Rusyanın varlığı Suriyedeki muhalefetin de gündemine girmiş oldu. Rusyanın Suriyedeki iç çatışmalarda daha doğrıudan taraf olması, konuşlanmasının öncelikli sorun haline gelmesi artık kaçınılmaz. Muhalefetin zayıf ve ciddiye alınamayacak bir durumda olması halinde Rusya açısından sorun yok. Muhalefetin güçlenmesi, siyasî bir alternatif olarak kendisini gündemde tutabilmesi halinde ise Rusyanın işi çok zor.
Türkiye'nin Suriye sınır bataryalarını, hava savunma sistemini ve rus üslerini kendi ayağına dolaştırmak yerine Suriyeye bir maliyet, Rusya'ya pazarlık imkânları ve yeni bir uluslararası konjunktürün hatırlatılıp dayatılması politikaları olarak geri çevireceğini düşünebiliriz
Uçak düşürme eyleminde rus insiyatifi şu anda elimizde olan verilerle sadece ve sadece geri çekilme politikasıyla açıklanabilirliğe sahip. Suriyeye yaptırım öngören güçlere her hâl ü kârda Rusya'ya geri adım attırma veya Rusyayla yeni bir denge kurma fırsatı verilmiş durumda.
Suriyede açık savaş görüp görmeyeceğimiz kesin değildir. Şu anda olup biten de zaten savaştır. Uluslarası dengeler, konsensus ve şekillenmeler hızla değişmekte, kristalize olmaktadır.
Doğrudan ya da üstü kapalı bir savaşta Suriyedeki rus varlığı gelecek senaryolarını belirleyici önemdedir. Rusya'nın Akdeniz politikalarını yeniden şekillendirmesi, Boğazlarla ilgili anlaşma ve uygulamaların çerçeve ve sınırları ile de alâkalıdır.
Rusyanın konumu, durumu, uluslararası dengelerdeki yer tutuşu şu anda Suriye üzerine politikalar ve konjunktürde birinci derecede önemlidir. Suriyede rejim değiştirildiğinde dahi Rusya'nın uluslararası tutumu, yer tutuşu, konumlanışı şekillenmeden geçicilik ve belirsizlik statüsü kırılamayacaktır.
Özetlersek Rusya da yeni bir dengeye oturtulmak istenmektedir. Rusyanın hamlelerini hem iyi okumak, hem de Rusyayı içinde denge kurmaya davet eden yeni konjunktüre dikkat etmek durumundayız.
Suriyedeki gelişmelerde dünyanın şekillenmesini daha kolay okuyup, çözeceğiz.
Yeni dengeler kurulmadan barış pek mümkün görünmüyor, hedeflenen ise savaşın kendisi değildir, yeni bir uzlaşmadır, bir kenara not edelim.
